Kiedy brak już sił aby krzyczeć, wtedy nastaje milczenie.

Krzysztof Miller jest fotoreporterem posiadającym niezwykły dar - docierania, poprzez przenikliwą, wrażliwą obserwację, do mrocznego dna podstawowych i trudnych pytań.

Fotografie z Zairu, to fotografie z wnętrza człowieka. Obrazy Znikąd i z Każdego Miejsca, do którego dotarł i dotrze człowiek. Przedstawiają wojnę, nie poprzez burzliwe wizje zbrojnej przemocy i ginących w ogniu walk ludzi. Są to tragiczne notatki z uwięzionego, gdzieś obok linii frontu, dogasającego w powolnym cierpieniu życia ludzkiego. Ostatnie chwile tego życia, rejestrowane w twarzach powoli, nieodwracalnie oddalających się od nas, wykluczonych z życia istot, wycieńczonych i zagłodzonych.

Obrazy te układają się przed naszymi oczami w rodzące zwątpienie i gorycz pytania. Pytania, na które niełatwe, a może i bezskuteczne jest wypatrywanie odpowiedzi.

Zarejestrowane sytuacje, nierzadko trwające w ciszy i bezruchu, lub zatrzymane w czasie, pozornie potoczne, ale ulotne gesty - wydają się przekazywać spostrzeżenia autora wymykające się rzeczywistemu czasowi. Poprzez napięte milczenie, obrazy te bardzo silnie atakują. Nawet statyka kompozycyjna niektórych kadrów, ukazujących abstrakcyjne, odczłowieczone sylwetki, nie przynosi widzowi spokoju, a wręcz potęguje wrażenie grozy.

W tych reporterskich fotografiach nie odnajdziemy wizerunków zwycięzców i pokonanych. Zobaczymy, obecnych i nieobecnych w kadrze, osamotnionych i przegrywających w walce o los. Czy w ten los, nie do odkupienia, muszą być wpisane przemoc i zagłada?

Po raz kolejny wymyka nam się piękno daru życia, po raz kolejny ktoś, winny-niewinny, spłaca niedefiniowalny dług ...

[ Marzenna Donajska - Maj 1997 ]